- Balïga gidelim mi? - Balïklar donmus.
Su arabaya bakïn... Güzel, degil mi? Ford olmalï.
Ford degil.
- Ne peki? - Bilmem ama Ford degil.
- Leonard, ne yapïyorsun? - Ne yapïyorum sizce?
Biri geliyor olabilir.
Kimse gelmiyor.
Neyin var?
Leonard, tatlïm. Giyinsen iyi olur. Kahvaltïn hazïr.
Tarih sïnavïyla baslayacagïz.
Kendi kagïtlarïnïza bakïn ve paydosta defterinizi bana getirin.
Leonard Lowe.
Merhaba Bn. Lowe. Leonard disari çikabilir mi?
- Özgünüm. Bugün olmaz. - Yarin?
- Yarina kadar da iyilesmez. - Ne zaman iyilesecek?
Bilmiyorum.
Geldiginiz için sagolun.
BU GERÇEK BIR ÖYKÜDÜR
BRONX, 1969
- Affedersiniz... - Ona sorun.
Bainbridge Hastanesi, buyurun. Dr. Franklin'le Dr. Tyler -
- toplantïda. Notunuz var mï?
Ben Dr. Malcolm Sayer. Randevum var.
Oturun lütfen... Bainbridge Hastanesi, buyurun.
Insanlar derken, canlï insanlarï mï kastediyorsunuz?
Ben nöroloji laboratuarïnïzda arastïrma görevi için basvurdum.
Röntgen odamïz var.
Burasï kronik hastalar için. Biz de kadrolu nörolog arïyoruz.
- Evet, insanlarla çalïsacaksïnïz. - Doktor olarak, Doktor.
- Carmel Enstitüsünde hasta var mï? - Yer solucanlarï.
Efendim?
Çok büyük bir projeydi. Isim, 4 ton yer solucanïndan 1 desigram -
- miyelin elde etmekti.
Östünde 5 yïI çalïstïm. Herkes imkansïz oldugunu söylüyordu.
- Imkansizdir. - Bunu artïk biliyorum, kanïtladïm.
Ya daha önce... St. Thomas'ta?
Hep arastïrma mïydï?
Kadromuz yetersiz...
Hiç insanlarla çalïsmamïs...
Affedersiniz, siz klinik deneyimi olan birini arïyorsunuz.
Bu ise ihtiyacïm olsa da, daha uygun en az 100 kisi basvurmustur.
Tïp fakültesinde?
Klinik deneyiminiz olmadan mezun olmus olamazsïnïz.
Nabïz ve ates ölçmüs, teshis yapmïssïnïzdïr.
Isi aldiniz.
Isi istiyorsunuz, degil mi?
Buradan doktor... Kronikler hastanesinde çok çalïstïnïz mï?
- Hatïrlarsïnïz. - Çalïsmadïm o halde.
M. S, Tourette sendromu, Parkinson hastalïgïmïz var.
- Bazï hastalïklarïn adï bile yok.
- Neyi bekliyorlar? - Hiçbir seyi.
- NasiI iyilesecekler? - Iyilesmeyecekler. Kronik vakalar.
Buraya bahçe deriz, çünkü onlarï besleyip su veririz.
Bay Kean? Sorabilir miyim...
1911 'de New York'ta dogdum. Buraya Haziran 1955'te geldim.
Ondan önce, Brooklyn Psikiyatri Merkezi'ndeydim.
Ondan önce de bir insandïm.
Kolaylasïr.
Inanmazsaniz ama kolaylasir.
Hayïr, Buttercup... Kulübene git.
Günaydïn doktor... Size yeni bir hasta.
Dün gece yatïrïIdï. Bu dosyasï.
Merhaba, ben Dr. Sayer.
Nerede oldugunu biliyor musun?
Beni duyabiliyor musun?
Bulgular: Nedeni bilinmeyen bunama. Tepkisiz.
Saglïk sigortasï mï?
Adï Lucy Fishman. Kïzkardesiyle bulunmus -
- o öldükten günlerce sonra.
Sag akrabasï yok. Hep su andaki gibiymis.
Tepki ve algïlamasï yok. Ama...
Bu bir refleks.
Itseydi evet, ama itmedi. Gördügünüz gibi yakaladï.
Hala refleks.
Haklï olsanïz bunu kabul ederdim.
Sanki, kendi istemini kaybettigi için, topun istemini ödünç alïyor.
- Topun istemi mi? - Affedersiniz.
Iyi bir izlenim yaratmak istiyorsunuz, degil mi?
Hala yerlesiyorsunuz.
Bn. Costello, Dr. Sayer'in bekleyen hastalarïnï-
- yarïna erteleyin.
Topun istemini alïyor.
Harika.
Tamam, tesekkür ederim.
Baska bir sey yakalarsa bilelim.
Kovulacagïm. Önemli degil, okula geri dönerim.
Bir sey mi unuttum?
Hayïr. Sizin açïklamanïzï tercih ettigimi söylemek istedim.
Bir de, siz yerlesene kadar islerinize yardïm ederim.
- Iyi aksamlar doktor. - Çok tesekkür ederim.
- Merhaba, ben Dr. Sayer. - Ben Waheedah.
- Bugün nasilsin? - Iyiyim, sagolun.
Evet, pardon. Ne formu? Tamam, bekliyorum...
Tamam. 3-2-1.
Sagolun.
Merhaba.
- Yasasin! Yörüngedeyiz. - Agirliksiz olmayi deneyebiliriz.
Bunu nefis Nestle Quik'le kutlayalim.
Nestle'nin çikolata tadi dünyanin disina tasmistir.
Yukaridakiler, enfes Nestle Quik'le sarj olun.
Lucy...
Kalkmïssïn.
Anthony, bunu çekmeme yardïm eder misin?
Affedersin.
Lucy, neredeyse vardïn.
Iste suyun, Lucy.
Tïrnaklarïn neden bu kadar çabuk uzuyor?
Verdikleri o jölelerden olmalï.
Jöle, her gün jöle.
Kïrmïzï jöle, sarï jöle, her gün jöle.
Söylemeyi unuttum, Bayan Cooper öldü. Onu hatïrlïyor musun?
Iyi biriydi. Hep güzel bir söz bulurdu.
Bir de köpegi olmasaydï.
- Affedersiniz. - Merhaba.
Sizinle hiç konusuyor mu?
- Tabii ki hayïr. Sözcüklerle degil. - Baska biçimde mi konusuyor?
NasïI yani?
- Çocugunuz yoktur. - Hayïr.
Olsaydï, anlardïnïz.
"Tipik olmayan sizofreni" diyor.
Bu "Tipik olmayan isteri".
"Tipik olmayan sinir bozuklugu."
"On muayeneden beri degisiklik yok."
"Degisiklik veya terapi önerilmiyor."
Çok güzel.
Bu da "Degisiklik yok", 9/11/1944.
25 yïI olmus.
Bir noktada tüm bu tipik olmayanlar tipik bir seye dönüsüyor olmalï.
Ama neye?
Doktor, kahve içmeye gitmek ister misiniz?
Çay?
Normalde evet derdim ama baska planlarïm var.
- Baska bir zaman. - Olur.
"Ensefalit letarjika".
Nerede?
Özür dilerim. Biri ïsïgï açïk bïraktï sandïm.
Baglantïyï buldum. Hepsi buraya gelmeden yïIlar önce-
- ensefalitten sag kurtulmus. Bak. 1920'lerde olmus.
- Harika degil mi? - Evet, sonra gelirim.
Ensefalit Patlamasï Salgïn Düzeye Ulastï - Rekor Ölü Sayïsï
Gizemli Hastalïk "Uykulu Ates" Yayïlïyor.
1920'lerin "Unutulmus" Hastalïgï Ensefalit Sonrasï Sendromu
Orada kaç tane buldun?
Bes. Eminim daha vardïr.
NasïIlar?
Daha önce dediginiz gibi: "Ruh gibi zayïf"
Ama galiba... o zaman pek çogu çocuktu.
Evet, uykuya dalan çocuklar.
Hastalïgïn akut döneminde çogu öldü.
Kurtulanlar... uyananlar -
- iyiydiler, sanki hiçbir sey olmamïs gibi.
Ama enfeksiyonun beyne ne kadar zarar verdigini fark edemedik.
YïIlar geçti. Bes, on, onbes yïI -
- bu garip nörolojik belirtiler ortaya çïkana kadar.
Ama ortaya çïktïlar.
Onlarï 1930'larïn baslarïnda görmeye basladïm.
Çocuklarï tarafïndan getirilen yaslï insanlar.
Aileleri tarafïndan getirilen çocuklar.
Artïk kendi baslarïna giyinip yemek yiyemiyorlardï.
Çogu vaka, artïk konusamïyordu.
Bazï aileler deliye döndü.
Normal olan insanlar -
- artïk -
- baska bir yerdeydi.
Onlar gibi olmak nasïI? Ne düsünüyorlar?
Düsünmüyorlar.
Virüs, yüksek melekelerini de etkiledi.
- Bundan emin miyiz? - Evet.
- Çünkü? - Çünkü alternatifi düsünülemez.
Burayï düzeltmeye hazïrïm, ama ne yapïyoruz?
Bir önsezim var.
Lucy'nin suya ulasmasïna engel olan ne?
Hiçbir sey.
Kesinlikle. Görsel alan duruyor. Kareler bitiyor.
Onu devam etmeye zorlayacak birsey yok.
- Biz o seyi yaratïyoruz. - Kesinlikle.
Dïsarï bakïyor.
- Oglunuzu biraz anlatïr mïsïnïz? - Elbette.
Ellerinde bir sorun var dediler. Artïk yazamïyordu.
Ödevini yapamïyordu.
Okuldan almam gerektigi söylendi. 11 yasïndaydï.
Yavas yavas kötüye gitti.
Beni çagïrïrdï. Odaya girdigimde ise masasïnda trans halinde oturuyor-
- olurdu. Bir saat, iki saat... Sonra yine normale dönerdi.
Bir gün isten eve geldigimde onu yatakta buldum.
"Anne, anne?" deyip duruyordu. Kolu böyle uzanmïstï.
"Ne istiyorsun Leonard?"
Bir daha hiç konusmadï. Sanki yok olup gitmisti.
O yïI daha sonra, onu Bainbridge'e götürdüm.
14. Kasïm. 1939'du.
O zaman 20 yasïndaydï.
Dokuz yïI bu odada ne yaptï?
Kitap okudu. Okumaya bayïlïrdï. Sürekli okurdu.
Sahi mi?
Yapabildigi tek buydu.
Yeter.
Pekâlâ Leonard. Bitirdik.
Hiçbir sey, hiçbir sey, hiçbir sey ve hiçbir sey.
- Heykellerinden biri. - Kesinlikle.
Tuzu uzat.
- Peki ya bu? - NasïI yani? O flas.
Yanïlïyorsun. Bundan öncekiler flastï.
Bu ona adïnï söyledigim an.
Izninizle.
Tam ortaya koca adam. Oraya at hadi!
Topu yakalayabilirim. Bana at!
Hepsi bu kadar mï? Onlarï digerlerinin yanïna getir.
David'le bosanmayi kabul etmeliydim. Baba olmak istedigini sanmistim.
Tüm hastalara ilaçlarï verildi.
Dr. Sayer bos vaktiniz olmasïnï umuyordu. Benimle gelin, lütfen.
Bu çok güzel bir arya. Tepki verip vermediklerini yakïndan izleyin.
"Bana Ishmael de."
"YïIlar önce, tam olarak kaç yïI oldugu önemli degil -
- çok az param vardï ve kïyïda ilgimi çekecek hiçbir sey yoktu."
Beni duydugunu biliyorum. Adïnï söyledigimde tepki vermeye çalïs.
Sïradan bir müzik olmuyor. Onlar için dogru olan olmalï.
Sanki sadece hoslarïna giden müzikle hareket ediyorlar.
Henüz Bert'in hosuna giden müzigi bulamadïm.
Izin versem orada gün boyu otururlar.
IIk karti ben atmak zorundayim.
Leonard... L...
Bu Frank. Ayaga kaldïrmama yardïm edin.
Onu etkileyen bir sey daha var... Insan temasi.
Bir dakika orada durun.
Bensiz yürüyemiyor. Bïrakïrsam düser.
Düsmene izin vermeyecegim.
Ama... benimle her yere gidiyor.
Topta oldugu gibi. Benim istemimi ödünç alïyor.
Bir baska insanïn istemini.
Oku Leonard'ïn L'sini iterek baslayacagïm.
Senin ittigini hissedersem, durup devam etmene izin verecegim.
Anlïyor musun? Tamam, baslïyorum.
Hayïr, galiba iyi anlatamadïm. Benim hatam...
L... Güzel, güzel. Simdi E.
E, güzel.
S...
P...
Baska bir sey yazïyorsun.
RILKE/PANTER
Rilke, Rainer Maria. Alman sair ve yazar.
"Bakisi, demir parmakliklardan bakmaktan-
- öyle yorgun düstü ki, artik daha fazla bakamiyor.
Onun için sanki binlerce parmaklik varmis ve-
- parmakliklarin arkasinda dünya yokmus gibi.
Sürekli daracik çemberlerde yürüyüp dururken -
- güçlü uzun adimlari, büyük bir istegin felç oldugu bir merkez -
- etrafindaki ayin dansi gibi.
Sonra göz perdeleri sessizce kalkar ve bir sekil içeri girer, -
- omuzlarin dar sessizliginden süzülür, -
- kalbe ulasir ve ölür."
L- dopa diye bir ilaç duydun mu? Sentetik bir dopamin.
Evet, Parkinson hastalarï için.
Neden?
Pardon, özür dilerim!
Modern nöropatolojinin Parkinson'lu beyindeki hasarïn yerini...
- saptamamïz için daha 100 yïI geçecekti.
Gelistirdigimiz L-dopa adlï ilaçla, ilk kez Parkinson hastasïna -
- daha normal bir hayat sözü verebiliriz.
Bu ilacï çok merak ediyorum. Bugüne kadar hiç...
- Özür dilerim, Dr...? - Sayer.
Hiç ensefalit hastasïna rastladïnïz mï?
Ben bitirdikten sonra Dr. Sayer. Sakïncasï yoksa.
Dedigim gibi... L- dopa adlï ilaçla.
Sizce asïrï Parkinson titremesi -
- hiç titreme olmamasï seklinde ortaya çïkabilir mi?
- Benimle mi konusuyorsunuz? - Evet.
El titremesini hareketsizlik noktasïna dek hïzlandïrdïgïnïzï düsünün.
Tüm Parkinson semptomlarï hïzlanmïs olsa.
El titremesi, basïn sallanmasï, konusmanïn hïzlanmasï.
Kendi kendilerine teslim olup, insanï tasa çevirirler mi?
Bilmiyorum. Belki.
- Sizce L-dopanïn yardïmï olur mu? - Dr. Sayer, degil mi?
Ben kimyagerim, doktor sizsiniz. Zarar vermeyi size bïrakïrïm.
Freud mucizelere inanïrdï. Kokaini seker gibi önerdi.
Hastalarïmïzï çïIdïrtana kadar hepimiz kortizona inandïk.
- Sïra L-dopada mï? - Bence bunu söylemek için çok erken.
Saygïm bir yana, bence bunu söylemek için çok çok erken.
Bïrakïn zararï kimyager versin.
Ama ben...
Bu vakayï okudunuz mu? "Yeni ilaç felçlilerin jöle yemesini saglïyor."
Hepsini okudum. Sorumluca, ayïkken. 30 vaka da hafif Parkinson'luydu.
Senin Parkie'lerin, eger öyleyseler, yïIlardïr kïmïIdamadï.
Belki yine bakmalïsïnïz.
Bundan daha fazla bilmelisin.
Baglantï arïyorsun ama bu oldugu anlamïna gelmez.
Inandigim ve bildigim sey, içlerinde hayat oldugu.
Nereden biliyorsun? Tenis topu yakaladïlar diye mi?
Biliyorum.
- Kaçïna vermene izin veririm? - Hepsine.
Birkaçïna... Birine.
Bir.
Ailesinin izniyle, imzalï izni.
Leonard'da Parkinson mu var?
Hayïr... Belirtileri Parkinsonunkilere benziyor, -
- ama aynï degil.
Ilacin ona ne yarari olacak?
Ne yararï olacagïnï bilmiyorum, olursa tabii.
Ne olacagïnï sanïyorsunuz?
Emin degilim. Tamamen farklï bir hastalïk için üretildi.
Ne olacagïnï umuyorsunuz?
Onu her neredeyse oradan geri getirmesini umuyorum.
- Nereye? - Dünyaya.
Bunca yïI sonra burada onun için artïk ne var ki?
Siz... Siz varsïnïz.
Hepsini lütfen.
- 200 mg'a hiç yanït vermedi. - Asit nötralize etmis olabilir.
- Belki daha çok vermeli. - Belki de daha az.
Sütte deneyecegim.
500 mg.
- Degisiklik olursa ararïm. - Evet.
Tesekkür ederim.
Burasï sessiz.
Geç oldu. Herkes uyuyor.
- Ben uyumuyorum. - Hayïr, sen uyanïksïn.
Bakabilir miyim?
Ben.
Leonard, seni görmek isteyen biri var.
Anne... Anne!
- Ben Eleanor. - Eleanor.
- Seninle tanïsmak bir zevk. - AsïI seninle tanïsmak bir zevk.
- Bayanlar? - Simdi ne yaptïm?
Yüce tanrïm.
Memnun oldum efendim. Ben, Margaret.
Beth.
Anthony. NasïIsïn?
Harika, dostum. Sen nasïIsïn?
Ben de harikayïm.
- Onunla tanïstïn mï? - Iyi görünüyor, degil mi?
Hayatïmïn 30 yïlïnï kaybetmeye dayanamazdïm, ya siz?
Bunun farkïnda, degil mi?
Bu tarafa dön lütfen. Bu Polaroid fotograf makinesi. Sagol.
Bir dakikadan az sürede resim çeker. InaniImaz.
Simdi bir deneyelim.
Mükemmel... Odanïn ucuna yürümeni istiyorum.
Hazïr mïsïn? Yürü.
Çok güzel.
Simdi geriye.
Çok hïzlïydïn... Biraz film alayïm.
Hiç degilse uzanmalïsïn. Dinlenmen gerek.
Gözlerimi kapamaktan korkuyorum. Kaparsam, ben...
Uyursun. Sabah uyandïgïnda, yarïnki sabah olacak.
Söz veriyorum.
Bebegin kayigi, gümüs bir ay, gökyüzünde süzülen.
Bebek bir rüya avinda, yakinda ve uzakta.
Süzül, bebek, süzül -
- o denizden öteye.
Ama sakin unutma bana geri dönmeyi.
Bronx ne güzel bir yer olmus.
- Bu benim okulum. - Sahi mi?
- Bu klasik müzik mi? - Istedigin müzigi seçebilirsin.
- Bu ne? - Rock'n'roll.
Sen de gel.
Olmaz, sen yokken kirlilik denen bir sey oldu.
Leonard, bu suda yürümek degil, yüzmek!
Hastane bunun için sigortalï mï bilmiyorum.
- Hadi! - Hayïr.
Leonard, su yükseliyor.
Periyodik Elementler Tablosu.
Bilimle tanïsmam buna dayanïr.
Harikadïr, gerçekten... Evrenin özü bu.
Alkalin metaller. Halojenler, durgun gazlar.
Her elementin bu düzende bir yeri var. Degistirilemez.
Ne olursa olsun güvendedirler.
Evli degil misin?
Ben mi? Hayir... Insanlarla aram pek iyi degil.
Hiç olmadï, Leonard... Onlarï severim.
Keske onlarï anlama yetenegim böyle az gelismis olmasaydï.
Ya da onlar daha anlasïlïr olsaydï.
Eleanor aynï fikirde degil.
- Eleanor mï? - Bayan Costello.
Sana benden mi bahsetti?
Ne söyledi?
Iyi bir insan oldugunu. Insanlara çok deger verdigini.
Digerlerine de ilaç vermek istiyorum. Pahalï olacagïnïn farkïndayïm.